Blog

May22

Αρκάδες, έθνος σφόδρα πλανητικόν

Με μια σχετικά μεγαλύτερη ασφάλεια, πλέον, στηριζόμενοι στις ιστορικές μαρτυρίες και στην καταγωγή των τοπωνυμιών, μπορούμε να πα­ρα­κο­λου­θήσουμε, για παράδειγμα, τις μετακινήσεις των Αρκάδων, όπως την πορεία του Τεγεάτη Αγαπήνορος, που έλαβε μέρος στην εκστρατεία κατά της Τροίας επικεφαλής 50 «νηῶν», όπου επέβαιναν, κατά τον Όμηρο, «ἀνέρες ἀγχιμαχηταί», «ἐπιστάμενοι πολεμίζειν» προερχόμενοι από 9 Αρκαδικές πόλεις. Επειδή δεν ήταν θαλασσινοί χρησιμοποίησαν τα πλοία που τους διέθεσε ο Αγαμέμνονας. Μετά την άλωση της Τροίας ο Αγαπήνωρ, φτάνει στην Κύπρο και γίνεται οικιστής της Πάφου. Περί αυτού μαρτυρεί ο ο Στράβων: «είναι η Πάφος κτίσμα του Αγαπήνορα, έχει δε λιμάνι και ιερά ωραία κατασκευασμένα». Αλλά και ο Παυσανίας τη θεωρεί Αρκαδική αποικία και κτίσμα του Αρκάδα βασιλιά Αγαπήνορα: «Ιλίου αλούσης, ο τοις Έλλησι κατά τον πλουν τον οίκαδε επιγενόμενος χειμών Αγαπήνορα και το Αρκάδων ναυτικόν κατήνεγκεν ες Κύπρον, και Πάφον τε Αγαπήνωρ εγένετο οικιστής και της Αφροδίτης κατεσκευάσετο εν Παλαιπάφω το ιερόν».
 
H στενή συγγένεια του Αρκαδικού και του Κυπριακού γλωσσικού ιδιώματος έρχεται να δώσει στο μύθο του Αγαπήνορος την ιστορική του διάσταση. Σε δεύτερη περίπτωση τον –για πολλούς– βέβαιο, εποικισμό του Παλλατίνου λόφου της Ρώμης από Αρκάδες, με επικεφαλής τον Εύανδρο που ξεκινά από το Παλλάντιο της Μαντινείας κι έχει ένα γιο επονομαζόμενο Πάλλαντα.
 
Μερικοί από τους γιους του Λυκάονα έφυγαν σε άλλους τόπους και εκεί ίδρυσαν αποικίες. Ο Θεσπρωτός πήγε στην Ήπειρο όπου έγινε γενάρχης των Θεσπρωτών και έδωσε το όνομά του στην περιοχή. Ο Μακένδος πήγε ακόμα πιο βόρεια και ίδρυσε το έθνος των Μακεδόνων. Ο Φθίος τη Φθιότιδα κ.ο.κ. Σύμφωνα μάλιστα με τις αναφορές του Παυσανία ο Οίνωτρος, ο νεότερος γιός του Λυκάονα ήταν από τους πρώτους εποικιστές της Ρώμης.
 
Τρείς γενεές ύστερα από τον Πελασγό η χώρα αυξήθηκε και σε πόλεις και σε πληθυσμό. Γιατί ενώ ο μεγαλύτερος γιός του Λυκάονος ο Νύκτιμος είχε όλη την εξουσία, οι άλλοι γιοί του ίδρυαν πόλεις όπου ο καθένας το έκρινε καλύτερο. Ετσι ο Πάλλας ίδρυσε το Παλλάντιον, ο Ορεσθεύς το Ορεσθάσιο και ο Φίγαλος την Φιγαλία.΄Ιδρυσαν πόλεις ο Άκακος το Ακακήσιον, ο Ορχομενός την πόλη των Ορχομενίων, ο Μαίναλος το Μαίναλον, ο Μαντινεύς την Μαντίνεια, ο Τεγεάτης την Τεγέα και άλλες ονομαστές πόλεις στην περιοχή. Ο Οίνωτρος πάλι, ο νεαρότερος γιός του Λυκάονος, ζήτησε από τον αδελφό του Νύκτιμο χρήματα και άνδρες και πέρασε με πλοία στην Ιταλία, έτσι η χώρα Οινωτρία ονομάστηκε από τον Οίνωτρο που ήταν βασιλιάς της. Αυτή η πρώτη αποστολή που έστειλαν από την Ελλάδα για την ίδρυση αποικίας και αν υπολογίσουμε με κάθε ακρίβεια θα φανή ότι ποτέ κανείς πριν από τον Οίνωτρο ούτε από τους βαρβάρους δεν έφυγε σε ξένη γή.
 
 
 
 
Ένας άλλος αρκάδας βασιλιάς, ήταν ο Εύανδρος, βασιλιας του Παλλαντίου που φέρεται και αυτός σαν ένας από τους εποικιστές της Ρώμης. Ο Εύανδρος ήταν παιδί του Ερμή και μιας νύμφης (Θέμιδας ή της Νικόστρατης), κόρης του Λάδωνος, ή κατά τους Λατίνους της μάντιδας Καρμέντης. Σύμφωνα με την παράδοση υπήρξε άντρας συνετός και γενναίος, ο καλύτερος μεταξύ των Αρκάδων στην πολεμική αρετή και στη γνώση. Ο Εύανδρος εστάλη με στρατό από Αρκάδες του Παλλαντίου για να ιδρύσει αποικία, και έχτισε πόλη στην αριστερή όχθη του Θύβριδα πόταμου και της έδωσε το ίδιο όνομα με της πατρίδας του.
 
Η περιοχή της σημερινής Ρώμης που κάποτε κατοικήθηκε από αυτόν και τους αρκάδες συντρόφους του πήρε το όνομα Παλλάντιον σε ανάμνηση της Αρκαδικής πόλεως. Με τον καιρό το όνομα άλλαξε με πτώση των γραμμάτων - λ και ν - δηλαδή η λέξη Παλ(λ)ά(ν)τιον έγινε Παλάτιον - Palatium. Έτσι η πόλη μετονομάστηκε σε Παλάτιον, και από αυτήν πήρε το όνομα και ο λόφος Παλατίνος. Μάλιστα λόγω αυτών των παραδόσεων, o αυτοκράτορας Αντώνιος ο Πίος έδωσε ειδικά προνόμια στους Παλλαντιείς εποίκους, ανακηρύσσοντας την πόλη τους ανεξάρτητη και προνομιούχο. Οι Ρωμαίοι θεωρούσαν το Παλλάντιον Μητρόπολή τους και για έμβλημά τους είχαν την Λύκαινα, που συμβόλιζε το φως και είχε αναθρέψει με το γάλα της τον Ρωμύλο και τον Ρέμο, ιδρυτέςτης Ρώμης.