Blog

May22

Δημιουργία Αρκαδικών Πόλεων

Η Αρκαδία των προχωρημένων ιστορικών χρόνων, όπως και αυτή της εποχής του Παυσανία, δεν συνέπιπτε γεωγραφικά με τη σημερινή. Εκτεινόταν στα οροπέδια και στα βουνά της κεντρικής Πελοποννήσου και είχε μάλιστα μεγαλύτερη έκταση από την τελευταία. Περιελάμβανε μεγάλο τμήμα της σημερινής νότιας Αχαϊας (περιοχές Καλαβρύτων, Λουσών, Κλειτορίας, ορεινός όγκος Αροάνιων, περιοχή Ψωφίδας και Αφροδίσιο όρος), τμήμα της δυτικής Κορινθίας (περιοχές Φενεού και Στυμφαλίας, όρος Κυλλήνη και περιοχές Σκοτεινής και Αλέας) και τη σημερινή νοτιοδυτική Ηλεία (περιοχές Αλίφειρας, Φιγάλειας και Βασσών, Θεισόας του Λυκαίου και η περιοχή της σημερινής Ανδρίτσαινας). Εξ'άλλου δεν βρεχόταν πουθενά από τη θάλλασσα, ούτε και περιελάμβανε το μεγαλύτερο μέρος της σημερινής Κυνουρίας. Στα ανατολικά συνόρευε με τη Θυρεάτιδα, στην περιοχή των Άνω Δολιανών. Στα νότια με την Λακωνία, στις περιοχές των Βούρβουρων, Ίασου, Καλτεζών και Αίγυος. Στα νοτιοδυτικά με τη Μεσσηνία στις περιοχές των Χιράδων, Χράνων και της κοιλάδας του ποταμού της Νέδας.
 
Οι αρκαδικές πόλεις: Μαντίνεια, Τεγέα, Φιγάλεια,  Ορχομενός, Ασέα κλπ. Μετά τον πελοποννησιακό πόλεμο περιήλθαν στην επιρροή της Σπάρτης για να φανούν όμως πάλι οι ενωτικές τους τάσεις μετά τη μάχη στα Λεύκτρα και την κατάρρευση της σπαρτιατικής ηγεμονίας. 
 
Μετά την επικράτηση των Θηβαίων του Επαμεινώνδα έγιναν σύμμαχοι τους και ίδρυσαν το 368 π.Χ. το Kοινόν των Aρκάδων με έδρα τη Μεγάλη Πόλη (Μεγαλόπολη) όπου συνοικίστηκε ένας μεγάλος αριθμός αρκαδικών πόλεων για την καλύτερη άμυνα κατά των Σπαρτιατών. Λίγο αργότερα οι Αρκάδες στράφηκαν στη νέα δύναμη, τους Mακεδόνες, έμειναν όμως ουδέτεροι στη μάχη της Χαιρώνειας (338). Εξαιτίας της αντίθεσης ανάμεσα στις δύο μεγάλες πόλεις Τεγέα και Μαντινεία, το Κοινό των Αρκάδων διασπάστηκε τελικά και οι πόλεις προσχώρησαν, αν και με μεγάλη απροθυμία, στην Αχαϊκή Συμπολιτεία για να ακολουθήσουν στη συνέχεια την κοινή τύχη των Αχαιών. 
 
Μετά την καταστροφή της Κορίνθου από τον Μόμμιο το 146 π.Χ, και παρ' όλο που ίδρυσαν λίγο αργότερα την πέμπτη Αρκαδική Συμπολιτεία, οι Αρκάδες άρχισαν να παρακμάζουν. Σιγά σιγά η χώρα περιήλθε σε αφάνεια για να ερημωθεί σχεδόν, κυρίως μετά τις επιδρομές του Αλάριχου .
 
Οι γιοι του Λυκάονα μιμήθηκαν το παράδειγμα του κτίζοντας ο καθένας και από μία πόλη. Έτσι φέρονται ως ιδρυτές και επώνυμοι ήρωες πολλών πόλεων. Ο Αίμων φέρεται ότι έκτισε τις Αιμονίες, ο Άκακος το Ακακήσιο, ο Αλίφηρος την Αλίφηρα, ο Ασεάτας την Aσέα, ο Βουκολίων τη Βουκολιώνα, ο Δασεάτας τη Δασέα, ο Ελίσσων τον Ελισσώντα, ο Ηραιεύς έδωσε το όνομά του στην περιοχή Ηραία, ο Θυραιός ίδρυσε το Θυραίον, ο Θώκνος τη Θωκνία, ο Κρώμος τους Κρώμους, ο Λύκιος τη Λυκόα, ο Μαίναλος το Μαίναλο, ο Μακαρεύς τη Μακαρία, ο Μαντινεύς έδωσε το όνομά του στην περιοχή Μαντινεία, ο Ορεσθεύς το Ορεσθάσιο, ο Ορχομενός τον Ορχομενό, ο Πάλλας το Παλλάντιο, ο Τεγεάτης έδωσε το όνομά του στην περιοχή της Τεγέας, ο Τραπεζούς έκτισε την Τραπεζούντα, ο Τροκολώνος τους Τρικολώνους, ο Υψούς την Υψούντα, ο Φίγαλος την Φιγαλία κ.λ.π.
 
Μερικοί από τους γιους του Λυκάονα έφυγαν σε άλλους τόπους και εκεί ίδρυσαν πόλεις. Ο Θεσπρωτός πήγε στην Ήπειρο όπου έγινε γενάρχης των Θεσπρωτών και έδωσε το όνομά του στην περιοχή. Ο Μακένδος πήγε ακόμα πιο βόρεια και ίδρυσε το έθνος των Μακεδόνων. Ο Φθίος τη Φθιότιδα κ.ο.κ.
 
 

May22

Η Αρκαδία στο Βυζάντιο

 
 
 
 
Οι σλαβικές επιδρομές μετέβαλλαν την όψη της περιοχής, που μερικούς αιώνες αργότερα περιήλθε εύκολα στους Φράγκους, που δεν συνάντησαν παρά μόνο ασθενέστατη αντίδραση, όπως ήταν η απελπισμένη αντίσταση του Βουτσαρά Δοξαπατρή στο φρούριο του Αρακλόβου. Οι Φράγκοι χώρισαν την Αρκαδία σε πέντε βαρονίες και οργάνωσαν την ασφάλεια της ιδρύοντας πολλά φρούρια. Ο Ανδρόνικος Παλαιολόγος την απελευθέρωσε από τους Φράγκους το 1330, αλλά στους τελευταίους βυζαντινούς χρόνους  κατοικήθηκε από πολλούς Αλβανούς και τέλος, το 1458, περιήλθε στους Τούρκους.

May22

Η Αρκαδία στην Επανάσταση

 Κατά την επανάσταση του 1821, η Αρκαδία ήταν το κέντρο σφοδρών πολεμικών συγκρούσεων, όπου ο Θ. Κολοκοτρώνης και άλλοι οπλαρχηγοί πέτυχαν λαμπρές νίκες κατά των Τούρκων. Η πολιορκία και η άλωση της Τριπολιτσάς και πολλές ιστορικές μάχες, όπως οι νικηφόρες μάχες στο Βαλτέτσι, στα Βέρβαινα και στα Δολιανά, ήταν άλλωστε από τα καθοριστικά γεγονότα που έκριναν την πορεία της επανάστασης. 
Ο Όμηρος, όπως σημειώθηκε ήδη, θεωρεί βασικό χαρακτηριστικό των Αρκάδων την πολεμική τους ανδρεία· ο Σουίδας το επιβεβαιώνει: «Ἀρκάδες μαχιμώτατοι Ἑλλήνων». Και η νεότερη ιστορία καταθέτει τρανταχτά παραδείγματα Αρκάδων αγωνιστών σε όλους τους αγώνες.